Zanim zasiądziesz do stołu, musisz poznać swoje narzędzia. Pełny tradycyjny zestaw składa się ze 144 kamieni. Choć na pierwszy rzut oka chińskie znaki i symbole mogą przerażać, w rzeczywistości dzielą się na bardzo logiczne kategorie wizualne.
To trzon każdej rozgrywki. Występują w trzech "kolorach", a każdy z nich ma numery od 1 do 9:
🀇 Manzu (Charaktery / Cyfry): Rozpoznasz je po tradycyjnych chińskich liczbach.
⚪ Pinzu (Kropki / Koła): Najbardziej geometryczne kamienie, przedstawiające okrągłe tarcze lub monety.
🎋 Souzu (Bambusy): Stylizowane gałązki zielonego bambusa. Wyjątek: Jedynka bambusów (1-sou) jest niemal zawsze przedstawiana jako piękny ptak (paw lub zielona sowa)!
Kamienie Honoru
Te kamienie nie mają wartości cyfrowych i nie można z nich tworzyć ciągów liczbowych. Dzielą się na:
💨 Wiatry (Kazehai): Wschód (🀀 Ton), Południe (🀁 Nan), Zachód (🀂 Sha) oraz Północ (🀃 Pei).
🐉 Smoki (Sangenpai): Biały (🀆 Haku – całkowicie czysty kamień), Zielony (🀅 Hatsu) oraz Czerwony (🀄 Chun).
Cel gry i budowa układu
Runda w Mahjonga to dynamiczny wyścig. Każdy gracz zaczyna z 13 kamieniami na ręce, w swojej turze dobiera czternasty z muru i jeden odrzuca.
Cel? Być pierwszym, który ogłosi kompletną rękę złożoną z 14 kamieni.
Różnica Riichi: Czerwone Piątki
W tradycyjnym chińskim Mahjongu używa się dodatkowych 8 kamieni Kwiatów i Pór Roku. W japońskiej odmianie Riichi całkowicie je usuwamy! Zamiast nich, do zestawu trafiają specjalne, czerwone wersje zwykłych piątek (tzw. Aka Dora). Posiadanie takiego czerwonego kamienia w wygrywającym układzie drastycznie zwiększa ostateczną punktację, bez elementu losowości.
Złota zasada kompletnej ręki
Każda wygrywająca partia w japońskim Mahjongu opiera się na żelaznej, matematycznej zasadzie ułożenia dokładnie 14 kamieni. Twoim głównym zadaniem podczas rundy jest dynamiczna wymiana klocków tak, aby ułożyć z nich 4 zestawy (meldunki - trójki identycznych symboli lub sekwencje liczbowe) oraz 1 parę, która stanowi tzw. „oczy” układu. Gdy na Twojej ręce brakuje już tylko jednego elementu do spełnienia tego warunku, wchodzisz w stan gotowości i możesz ogłosić deklarację Riichi.
Jak kończy się partia?
Wygraną możesz ogłosić na dwa sposoby:
💥 Tsumo: Sam dobierasz ostatni, wygrywający kamień z muru. Wtedy wszyscy trzej przeciwnicy zrzucają się solidarnie na Twoją wygraną z własnych punktów.
🎯 Ron: Wygrywasz, ponieważ ktoś zrzucił dokładnie ten kamień, którego potrzebowałeś. W tym przypadku gracz, który popełnił błąd i zasilił Twój układ, płaci za całą Twoją wygraną sam!
Z jakich "klocków" budujemy zestawy?
🀔🀕🀖 Chow (Sekwencja): Trzy kolejne kamienie w tym samym kolorze (np. 4-5-6 bambusów). Sekwencje można budować tylko z kamieni liczbowych (nie zrobisz sekwencji z Wiatrów czy Smoków).
🀄🀄🀄 Pung (Trójka): Trzy identyczne kamienie (np. trzy Smoki Czerwone lub trzy Siódemki Kropek).
🀁🀁🀁🀁 Kong (Czwórka): Specjalny, rzadszy układ czterech identycznych kamieni. Traktowany jest jak trójka, ale wymaga dobrania dodatkowego kamienia z muru, aby graczowi nie zabrakło klocków do reszty układu.
🀇🀇 Para ("Oczy"): Dwa identyczne kamienie stanowiące niezbędne dopełnienie układu (np. dwie dwójki cyfr).
Interakcja przy Stole
Mahjong staje się grą psychologiczną, ponieważ nie musisz liczyć tylko na to, co sam dobierzesz z muru. Możesz "podkradać" kamienie, które Twoi przeciwnicy właśnie wyrzucili na stół! Służą do tego trzy komendy:
🗣️ "PON": Gdy brakuje Ci jednego kamienia do trójki. Możesz krzyknąć "Pon" po zrzucie dowolnego gracza przy stole. Bierzesz kamień, pokazujesz swoją trójkę i kładziesz ją odkrytą z boku swojej planszy.
🗣️ "CHI": Gdy brakuje Ci jednego kamienia do sekwencji. Ważne: Kamień do sekwencji możesz podebrać tylko i wyłącznie od gracza siedzącego po Twojej lewej stronie (który grał bezpośrednio przed Tobą).
🗣️ "KAN": Deklaracja zebrania lub dobrania pełnej czwórki identycznych kamieni.
Dołącz do naszej społeczności już dziś!
Chcesz poznać pełne przepisy i tabele punktacji?
Powyższy przewodnik to doskonały fundament, ale sportowy Riichi Mahjong skrywa znacznie więcej strategicznych niuansów, takich jak obrona przed wygraną przeciwnika (Betaori), unikanie błędów (Furiten) czy szczegółowe naliczanie punktów (Fu).
Pełne, oficjalne i skodyfikowane zasady turniejowe zatwierdzone przez Europejskie Stowarzyszenie Mahjonga (EMA), a także arkusze pomocnicze z opisem wszystkich układów Yaku znajdziesz w naszej bazie materiałów.
